Geschiedenis
De Solex — Frankrijk's volksmotor en waarom hij niet uit te roeien is
De Solex is de minst spectaculaire motorfiets ooit gebouwd. Top-snelheid 30 km/u, 0.45 pk uit een 49cc tweetakt-motor die boven het voorwiel hing, geen versnellingen, geen suspensie, geen comfort. En toch werden er tussen 1946 en 1988 zeven miljoen van gebouwd. Frankrijk had er één in elke garage, postkantoor en wijngaard.
De uitvinding
Maurice Goudard en Marcel Mennesson, twee oprichters van de Société pour l'Exploitation de la SOLEX (carburateur-fabriek), bedachten in 1941 — onder Duitse bezetting, met staal- en benzine-rantsoenering — een minimalistisch transportmiddel: een motorblokje dat je op een doodgewone fiets kon monteren. Het draaide het voorwiel aan via wrijving — de cilinder lag tegen de buitenband, zonder ketting of riem.
Eerste model na de oorlog: de Solex 45, gelanceerd 1946. Productie startte traag — staal was schaars, voorraden uit Duitse bezetting waren leeg. Maar tegen 1949 stonden er 50.000 Solexen op de Franse straten. Tegen 1952 was Solex de grootste tweewieler-fabrikant van Frankrijk.
Wie reden ze?
Iedereen. Postbodes (officieel goedgekeurd door PTT, Frankrijks postdienst). Boeren onderweg naar de markt. Studenten. Marktverkopers met een rieten mand voor op het stuur. Zomerverkopers met een ijswagentje achter zich. Stelletjes op weekendritjes naar Bourgogne. De prefect van een arrondissement met een aktentas onder elke arm.
Belangrijkste reden: hij was goedkoop en hij ging niet kapot. Een Solex starten deed je door 'm op de pedalen te trappen tot je 8 km/u haalde, dan de motor op het wiel kantelen, en de carburateur openzetten. Brandstofverbruik: 1.5 liter per 100 km. Onderhoud: ketting smeren, banden plakken, kleppen instellen — drie keer per jaar.
De jaren '60 en '70
Top-jaar was 1964: 380.000 verkochte Solexen alleen in Frankrijk. Daarna kwam de Mobylette van Motobécane, de Peugeot-bromfietsen, de Italiaanse Vespa-import. Solex bleef koppig vasthouden aan zijn front-wheel-friction-design, terwijl de concurrentie versnellingen, automatische start en betere zadels aanbood. Het marktaandeel zakte langzaam. In 1974 ging Solex op in Motobécane, in 1988 stopte de productie — al maakte de fabriek nog wat tot 2002 voor liefhebbers.
Het symbool
Maar de Solex hield op met "transportmiddel" en werd symbool. Symbool van de Trente Glorieuses (de drie decennia post-WO2 economische groei), van het naoorlogse herstel, van iemand die op zaterdagochtend door een marktstraat in Lyon snurkt op weg naar de bakker. In Franse films vanaf de jaren '90 (Amélie, Le Cinquième Élément, Camping) verschijnt de Solex als shorthand voor "Franse charme" — net zoals de Citroën 2CV en de baguette.
De moderne reïncarnatie: vanaf 2014 wordt onder de Solex-naam in China een elektrische versie gebouwd. Hipster-design, ouderwetse buisstuur, cargo-rek voorop. Dezelfde idee, andere doelgroep — niet meer postbodes maar Berlijnse marketingmensen op weg naar hun kantoor in Kreuzberg.
De replica
De blikken Solex-replica refereert naar het oorspronkelijke ontwerp: het gevlochten mandje voor, het lederen zadel, het cilinder-blokje boven het voorwiel. Modern model is meestal in poederblauw of mat-rood — niet de originele Solex-kleuren (die waren zwart of beige), maar dat geeft niet, dat is een interpretatie. Voor wie hem op een schap zet: combineer met een vintage Pernod-flessenopener, een gehavende La Nature-poster en een Gauloises-pakje van 1952. Dan is het Frankrijk in een vierkante meter.